การประเมินผลตอบแทนทางเศรษฐกิจและสังคมจากการใช้งานแอปพลิเคชัน ด้านสุขภาพในประเทศไทย

Abstract

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ดัชนีการประหยัดค่าใช้จ่าย (Cost Savings Index: CSI) และผลตอบแทนทางสังคม (Social Return on Investment: SROI) ของแอปพลิเคชันด้าน สุขภาพ โดยอ้างอิงจากข้อมูลการดาวน์โหลดแอปพลิเคชันจำนวน 24,366,980 ครั้ง งานวิจัยนี้ใช้ ระเบียบวิธีแบบผสมผสาน โดยการสัมภาษณ์เชิงลึกพร้อมทั้งวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีการวิเคราะห์ เนื้อหา นอกจากนี้ยังมีการเก็บข้อมูลจากแบบสอบถามกลุ่มผู้ใช้แอปพลิเคชันด้านสุขภาพที่มีอายุ 18 ปี ขึ้นไป ซึ่งอาศัยอยู่ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล จำนวน 900 คน โดยใช้เครื่องมือทางสถิติ ในการวิเคราะห์จาแนกกลุ่ม ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่า แอปพลิเคชันด้านสุขภาพมีบทบาทสำคัญในหลายมิติ โดยในส่วน ของการจำแนกกลุ่มผู้ใช้งานแอปพลิเคชันตามระดับการเข้าถึงเทคโนโลยีสุขภาพ พบว่าปัจจัยสำคัญ ที่มีผลต่อการจำแนกกลุ่ม ได้แก่ ปัจจัยด้านประชากรศาสตร์ ด้านเศรษฐศาสตร์สุขภาพ และด้าน สังคม นอกจากนี้ แอปพลิเคชันยังช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน ลดต้นทุนด้านสาธารณสุข และ อำนวยความสะดวกแก่ประชาชน โดยช่วยลดต้นทุนทางตรง และต้นทุนทางอ้อมโดยมีค่า CSI อยู่ ระหว่าง 61.3% - 73.9% สะท้อนถึงระดับการประหยัดค่าใช้จ่ายที่สูง การวิเคราะห์ SROI พบว่า ทุก ๆ 1 บาทที่ลงทุน สามารถสร้างผลตอบแทนทางสังคมได้ 0.50 บาท โดยมูลค่าผลลัพธ์รวมถึง การลด ความแออัดในโรงพยาบาล การลดต้นทุนค่าเดินทาง การลดการปล่อยก๊าซคาร์บอน และการลด อุบัติเหตุทางถนนที่เกี่ยวข้องกับการเดินทางไปโรงพยาบาล ซึ่งช่วยลดภาระทางเศรษฐกิจได้ ประมาณ 21,108 ล้านบาทต่อปีแม้ว่า SROI ยังไม่เกินเกณฑ์ที่สะท้อนถึงความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์โดยสมบูรณ์ (SROI > 1) แต่ผลการวิจัยแสดงให้เห็นถึงศักยภาพของแอปพลิเคชันด้านสุขภาพในการสร้างคุณค่า เชิงเศรษฐกิจและสังคมในระยะยาว การส่งเสริมการใช้งานอย่างต่อเนื่องและการพัฒนาแอปพลิเค ชันให้ตรงกับความต้องการของกลุ่มผู้ใช้งานจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพของระบบสุขภาพดิจิทัลและ ยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในอนาคต