การบริหารจัดการน้ำของชุมชนเพื่อการเกษตรโดยภูมิปัญญาล้านนา

ฐิติวัฒน์ ว่องวรรณกุล

Please use this identifier to cite or link to this item: https://rsuir-library.rsu.ac.th/handle/123456789/3328

Full metadata record

DC Field	Value	Language
dc.contributor.advisor	ชนิดา จิตตรุทธะ	-
dc.contributor.author	ฐิติวัฒน์ ว่องวรรณกุล	-
dc.date.accessioned	2026-04-08T03:31:27Z	-
dc.date.available	2026-04-08T03:31:27Z	-
dc.date.issued	2568	-
dc.identifier.uri	https://rsuir-library.rsu.ac.th/handle/123456789/3328	-
dc.description	ดุษฎีนิพนธ์ (ปร.ด.(รัฐประศาสนศาสตร์)) -- มหาวิทยาลัยรังสิต, 2567	en_US
dc.description.abstract	การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาวิธีการบริหารจัดการน้ำของชุมชนเพื่อการเกษตรโดยภูมิปัญญาล้านนา 2) ศึกษาการมีส่วนร่วมของชุมชนจากการใช้ภูมิปัญญาล้านนา และ 3) เพื่อสร้างรูปแบบการบริหารจัดการน้ำของชุมชนเพื่อการเกษตรโดยการใช้หลักการของภูมิปัญญาล้านนา ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ ด้วยการสัมภาษณ์ การสังเกต และใช้กระบวนการวิจัยชุมชนแบบมีส่วนร่วม ผู้ให้ข้อมูลสำคัญประกอบด้วย ผู้รู้ ปราชญ์ท้องถิ่น บุคลากรภาครัฐ และภาคีที่เกี่ยวข้อง รวมจำนวน 100 คน และวิเคราะห์ข้อมูลโดยการสรุปข้อมูล กระบวนการ และข้อเท็จจริง ผลการวิจัยพบว่า 1) การบริหารจัดการน้ำของชุมชนโดยใช้ภูมิปัญญาล้านนา สามารถแก้ปัญหาการขาดแคลนน้ำที่มีผลต่อการเกษตรในชุมชนได้ โดยหลักสำคัญคือการคงอยู่ของภูมิปัญญาผ่านวัฒนธรรม ความเชื่อ และการเคารพ รวมถึงการปฏิบัติตามกฎและกติกาของชุมชนอย่างเข้มแข็ง ผู้ใช้น้ำสามารถบริหารจัดการน้ำได้อย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ ทำให้เกิดวิถีชุมชนแบบพึ่งตนเอง โดยมุ่งเน้นการจัดการองค์ความรู้และประยุกต์ใช้ด้านการเกษตรจากหน่วยงานภายนอกมาใช้กับระบบชลประทานแบบมีส่วนร่วมในด้านการวางแผน การดำเนินการ การจัดสรรน้ำ การบำรุงรักษา และการติดตามประเมินผล 2) การใช้ภูมิปัญญาล้านนามีส่วนช่วยส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการบริหารจัดการน้ำเพื่อการเกษตรจากเครือข่ายทั้งหน่วยงานภาครัฐ เอกชน และชุมชน โดยมีการบูรณาการองค์ความรู้ทั้งภูมิปัญญาดั้งเดิมและองค์ความรู้สมัยใหม่ด้านการชลประทาน เพื่อสร้างความร่วมมือ วางแผน และส่งเสริมความรู้ ซึ่งส่งผลต่อการเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่เกษตรกรรม 3) รูปแบบการบริหารจัดการน้ำของชุมชนเพื่อการเกษตรโดยใช้หลักการของภูมิปัญญาล้านนา จากการมีส่วนร่วมของคนในชุมชน และการสนับสนุนจากภาครัฐและเอกชน สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับชุมชนที่มีบริบททางภูมิสังคมใกล้เคียงกันได้ โดยมีการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการบริหารจัดการน้ำเพื่อเพิ่มความมั่นคงและประสิทธิภาพในการใช้น้ำในภาคการเกษตร	en_US
dc.language.iso	other	en_US
dc.publisher	มหาวิทยาลัยรังสิต. สำนักหอสมุด	en_US
dc.subject	การจัดการน้ำ -- การเกษตร	en_US
dc.subject	ภูมิปัญญาท้องถิ่น -- ล้านนา	en_US
dc.subject	การเกษตร -- การจัดการ	en_US
dc.title	การบริหารจัดการน้ำของชุมชนเพื่อการเกษตรโดยภูมิปัญญาล้านนา	en_US
dc.title.alternative	Community water management for agriculture by the Lanna’s wisdom	en_US
dc.type	Thesis	en_US
dc.description.other-abstract	This research aims to 1) study the methods of water management for agriculture by utilizing Lanna’s wisdom and to examine community participation in the application of Lanna’s wisdom. Additionally, it seeks to develop a model for community water management for agriculture based on Lanna’s wisdom principles, which can be adapted to other communities with similar socio-geographical contexts. The research methodology involves qualitative data collection methods, employing various participatory research techniques. These include in-depth interviews, participatory action research (PAR), and participant observation. The study engages both government officials and local residents in the target area. The research has found that 1) community water management using Lanna’s wisdom can solve water scarcity issues affecting agricultural activities by preserving cultural wisdom, beliefs, and strict adherence to community rules. Leadership plays a crucial role in driving water management, acting as a liaison, planning activities, resolving conflicts among water users, and enforcing community regulations. These factors enable systematic and efficient water management, fostering self-sufficient communities. The focus is on knowledge management and applying external agricultural knowledge to participatory irrigation management (PIM) in planning, operation, water allocation, maintenance, and evaluation. 2) Lanna’s wisdom can promote participation in agricultural water management through networks of government agencies and private sectors. 3) The model for community water management for agriculture using Lanna’s wisdom principles which results from community participation supported by government and private sectors, can be adapted to communities with similar socio-geographical contexts. Using precise technology for water accounting, rainfall measurement, and water use planning helps manage agricultural water inputs	en_US
dc.description.degree-name	ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต	en_US
dc.description.degree-level	ปริญญาเอก	en_US
dc.contributor.degree-discipline	รัฐประศาสนศาสตร์	en_US
Appears in Collections:	PAI-PA-D-Thesis

Files in This Item:

File	Description	Size	Format
DHITIWAT WONGWANNAKUL.pdf		5.19 MB	Adobe PDF	View/Open

Show simple item record