การดำเนินนโยบายฟื้นฟูการท่องเที่ยว : กรณีศึกษา ภูเก็ตแซนด์บ็อกซ์

Abstract

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาที่มา สภาพปัญหา และสาระสำคัญของนโยบาย “ภูเก็ตแซนด์บ็อกซ์” และ 2) ศึกษาขั้นตอนการดำเนินนโยบายรูปแบบ “ห้องทดลองนโยบาย” กรณี “ภูเก็ตแซนด์บ็อกซ์” ใช้วิธีวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสาร ตำรา วิทยานิพนธ์ บทความวิจัย เอกสารเผยแพร่ และเก็บข้อมูลภาคสนามเป็นการสัมภาษณ์เชิงลึก กลุ่มผู้ปฏิบัติงานจากหน่วยงานของรัฐที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการดำเนินงานตามแผนงาน ตัวแทนหน่วยงานภาคเอกชน และตัวแทนภาคประชาสังคม แล้วนำผลการศึกษามาวิเคราะห์ตามวัตถุประสงค์การวิจัยที่กำหนดผลการวิจัยพบว่า การนำนโยบายภูเก็ตแซนด์บ็อกซ์ไปปฏิบัติของหน่วยงานภาครัฐในจังหวัดภูเก็ต และการจัดโครงสร้างองค์กรและความร่วมมือของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จำเป็นต้องอาศัยการมีส่วนร่วมและการบูรณาการในการกำหนดแผนการเปิดประเทศ เพราะเป็นวาระนโยบายระดับประเทศและเป็นวาระเร่งด่วน จำเป็นต้องอาศัยกลไกจากหลายภาคส่วนในการพัฒนานโยบายนำร่องและปรับตัวให้เหมาะสมกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น รวมถึงต้องอาศัยกระบวนการทำงานของภาครัฐและภาคเอกชนในการขับเคลื่อน ผ่านการแสดงความคิดเห็นเพื่อให้เป็นที่ยอมรับทั้งด้านการท่องเที่ยวและด้านสาธารณสุข ทำให้การดำเนินการสามารถไปด้วยกันได้ โดยมีเป้าหมายสำคัญคือ การฟื้นฟูเศรษฐกิจของประเทศไทยด้วยการท่องเที่ยว ทั้งนี้ ข้อเสนอแนะสำคัญจากผลการวิจัย คือ ควรปรับแนวคิดและวิธีการทำงานให้มีความสอดคล้องและเชิงรุกต่อการขับเคลื่อนนโยบายหรือโครงการสำคัญ เพื่อให้พร้อมรับต่อสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลง และเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนเข้ามามีส่วนร่วมในการดำเนินนโยบาย ภาคเอกชนเป็นกลุ่มผลประโยชน์สำคัญในการผลักดันความต้องการ ซึ่งจะช่วยสนับสนุนผลประโยชน์และบริหารจัดการได้อย่างต่อเนื่อง รวมถึงภาครัฐควรนำรูปแบบห้องปฏิบัติการนโยบายมาปรับใช้กับการดำเนินนโยบายต่าง ๆ ให้มากยิ่งขึ้น เพื่อเสริมสร้างให้ทุกภาคส่วนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการกำหนดและขับเคลื่อนนโยบาย ให้ได้รับประโยชน์จากนโยบายต่าง ๆ ได้มากที่สุด และยังเป็นวิธีการกระจายอำนาจจากภาครัฐลงมาสู่พื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพอีกวิธีหนึ่ง