ฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและต้านการเกาะกลุ่มกันของโปรตีนเบต้าอะไมลอยด์ของตำรับยาอายุวัฒนะ

Abstract

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและต้านการเกาะกลุ่มกันของโปรตีนเบต้าอะไมลอยด์ของตำรับยาอายุวัฒนะ ประกอบด้วยสมุนไพร 6 ชนิด คือ ข่อย ตะโกนา ทิ้งถ่อน บอระเพ็ด พริกไทย และแห้วหมู เป็นตำรับยาที่ถูกบรรจุไว้ในตำรับยาแผนไทยแห่งชาติ มีสรรพคุณช่วยชะลอความเสื่อมของร่างกาย แต่ยังขาดข้อมูลการวิจัยกลไกการออกฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระและต้านการเกาะกลุ่มกันของโปรตีนเบต้าอะไมลอยด์ ผู้วิจัยจึงสนใจที่จะศึกษา โดยมีการวิเคราะห์หาปริมาณสารประกอบฟีนอลิกรวมของสารสกัดตำรับยาและสมุนไพรเดี่ยว 6 ชนิด ด้วยวิธี Folin–Ciocalteu Colorimetric Assay และเปรียบเทียบกับกราฟมาตรฐานกรดแกลลิก พบว่าสารสกัดที่มีปริมาณสารฟีนอลิกรวมสูงสุด 3 อันดับแรก คือ เมล็ดพริกไทย ตำรับยา และหัวแห้วหมู เท่ากับ 861.67, 786.67 และ 653.33 มิลลิกรัมสมมูลของกรดแกลลิกต่อกรัมสารสกัดหยาบ ตามลำดับ จากการศึกษาปริมาณฟลาโวนอยด์รวมด้วยวิธี Aluminum Chloride Colorimetric Assay เปรียบเทียบกับกราฟมาตรฐาน Quercetin พบว่าปริมาณสารฟลาโวนอยด์รวมสูงสุด 3 อันดับแรก คือ เมล็ดพริกไทย ตำรับยา และเปลือกทิ้งถ่อน เท่ากับ 185.44, 154.94 และ 138.90 มิลลิกรัมสมมูลของเควอซิทินต่อกรัมสารสกัดหยาบ ตามลำดับ ผลการทดสอบฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระโดยวิธี DPPH พบว่า หัวแห้วหมู เปลือกทิ้งถ่อน เถาบอระเพ็ด ตำรับยา เมล็ดพริกไทย เปลือกตะโกนา และเมล็ดข่อย มีค่า IC₅₀ เท่ากับ 0.1867±0.0087, 0.5502±0.0124, 0.6262±0.0276, 0.8600±0.0567, 0.8548±0.1934, 1.7865±0.0007 และ 5.5956±1.2342 mg/mL ตามลำดับ และการทดสอบด้วยวิธี ABTS พบว่ามีเปอร์เซ็นต์การยับยั้งที่ความเข้มข้น 1 mg/mL เท่ากับ 48.0±0.3, 50.9±0.8, 9.2±1.2, 49.6±8.4, 26.0±0.8, 29.1±0.8 และ 6.0±0.4 ตามลำดับ นอกจากนี้ยังพบว่าตำรับยามีฤทธิ์ในการต้านการเกาะกลุ่มของโปรตีนเบต้าอะไมลอยด์ 42 ได้ดี โดยให้ค่าเปอร์เซ็นต์การยับยั้งเท่ากับ 67.15%